|
ppsan
|
 |
« on: 23 September 2026, 22:08:57 » |
|
ปราสาทเมืองต่ำ โดย สายหมอกและก้อนเมฆ
ปราสาทเมืองต่ำ
ทริปเขาใหญ่ ๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๗ ค่ะ ภาพเยอะหน่อยนะคะ จะทำตอนเดียวเลยอัดซะแน่นเลย
ปราสาทเมืองต่ำ ตั้งอยู่ที่ ตำบลจรเข้มาก อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ ห่างจากปราสาทพนมรุ้งมาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ ๘ กิโลเมตร ปราสาทเมืองต่ำ เป็นศาสนสถานที่สร้างตามคติความเชื่อทางศาสนาฮินดู สันนิษฐานว่าคงสร้างขึ้นเพื่อถวายพระศิวะ มีลักษณะเป็นศาสนสถานประจำเมืองหรือประจำชุมชน
จากการศึกษาทางโบราณคดีพบว่า มีการตั้งถิ่นฐานของชุมชนโบราณในละแวกนี้เป็นชุมชนขนาดใหญ่หลายชุมชน เช่นชุมชนบ้านโคกเมือง โคกยายคาน โคกสลองตอง เป็นต้น โบราณวัตถุที่ขุดพบได้แก่ เครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจำวันเช่น ภาชนะดินเผาเนื้อดิน เครื่องถ้วยชามเคลือบสีน้ำตาลและเคลือบสีเขียว เป็นจำนวนมาก หลักฐานเหล่านี้แสดงถึง การตั้งถิ่นฐานของชุมชนที่มีอายุใกล้เคียงกับการสร้างปราสาท ซึ่งเป็นอิทธิพลศิลปะขอมแบบคลัง และแบบบาปวน กำหนดอายุประมาณครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ ๑๖ หรือราว ๑,๐๐๐ ปีมาแล้ว
ตำแหน่งที่ตั้งของปราสาทเมืองต่ำ อยู่บนเส้นทางอารยธรรมขอมจากเมืองพระนครในประเทศกัมพูชา ขึ้นสู่ทางเหนือผ่านเทือกเขาพนมดงรักผ่านกลุ่มปราสาทตาเมือน จังหวัดสุรินทร์ ผ่านปราสาทเมืองต่ำสู่ปราสาทพนมรุ้งไปยังปราสาทพิมายจังหวัดนครราชสีมา อาจกล่าวได้ว่าชุมชนโบราณที่ปราสาทเมืองต่ำ มีความสัมพันธ์กับชุมชนโบราณใกล้เคียงบนเส้นทางอารยธรรมขอมจากเมืองพระนคร สู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย
ข้อมูลจาก แผ่นพับ และ //www.ปราสาทหินเมืองต่ํา.com/
จอดรถเสร็จ เราเดินมาด้านหน้าทางเข้าก่อนค่ะ บาราย (ทะเลเมืองต่ำ)
ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของปราสาทเมืองต่ำลักษณะเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ชาวบ้านเรียกว่า “ทะเลเมืองต่ำ” มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าตามแนวทิศเหนือ – ใต้
ขนาดกว้าง x ยาว ประมาณ ๕๑๐ x ๑,๐๙๐ เมตร ลึกประมาณ ๓ เมตร ขอบสระก่อด้วยศิลาแลง กึ่งกลางขอบสระด้านทิศตะวันออก – ตะวันตก มีท่าน้ำก่อด้วยศิลาแลง มีบันไดทางลงประมาณ ๕ ขั้น

บาราย เป็นสัญลักษณ์ทางศาสนา หมายถึง มหาสมุทรของจักรวาลที่ล้อมรอบเขาพระสุเมรุ และยังเป็นแหล่งน้ำสำคัญที่หล่อเลี้ยงชุมชนในสมัยโบราณอีกด้วย
ไม่ได้เดินเข้าไปค่ะ

ซุ้มที่จำหน่ายบัตรเข้าชม แต่เราใช้บัตรเดิม เป็นบัตรรวมจากปราสาทพนมรุ้ง

ที่นี่...ปราสาทเมืองต่ำ ข้อมูลแผ่นพับ ทั้งเว็บ ทำข้อมูลละเอียดดีค่ะ ชอบ ลอกมาหมดเลย

เดินไปตามทางนี้เลยค่ะ

หน้าบันจากปราสาทประธาน ของปราสาทเมืองต่ำ สลักภาพพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ ศิลปะเขมรแบบบาปวน อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๖
.
ทับหลังจากปราสาทประธาน ของปราสาทเมืองต่ำ สลักภาพพระอินทร์ประทับเหนือหน้ากาล ศิลปะเขมรแบบบาปวน อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๖

เดินไปเรื่อยๆ

กำแพงแก้วและซุ้มประตู
กำแพงแก้วก่อด้วยศิลาแลงมีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าบนสันกำแพงประดับด้วยบราลีกึ่งกลางกำแพงแก้วมีซุ้มประตู หรือโคปุระขนาดใหญ่ก่อด้วยหินทราย บริเวณห้องกลางมีลวดลายแกะสลักรูปดอกบัว ๘ กลีบ

อาจหมายถึง การจำลองผังของจักรวาล อันประกอบด้วยทิศสำคัญ ๘ ทิศ หรืออาจบ่งบอกถึง ความบริสุทธิ์ ความเป็นสิริมงคล


ทับหลังรูปพระกฤษณะปราบนาคกาลิยะ
นาคกาลิยะ ได้คายพิษลงในแม่น้ำ จนทำให้น้ำเป็นพิษชาวเมืองเดือดร้อน พระกฤษณะจึงเสด็จไปปราบ ทับหลัง ๓ ชิ้น ที่ปราสาทเมืองต่ำ
เป็นภาพเหตุการณ์ตอนนี้ กล่าวคือสลักรูปพระกฤษณะประทับท่ามกลางนาคกาลิยะ ๗ เศียร โดยใช้มือและเท้าต่อสู้ จนนาคกาลิยะพ่ายแพ้ รูปแบบศิลปะขอมแบบบาปวน



น่าจะเป็นตรงนี้...บริเวณห้องกลางมีลวดลายแกะสลักรูปดอกบัว ๘ กลีบ

ลานปราสาทและสระน้ำ
อยู่ระหว่างระเบียงคดกับกำแพงแก้วมีสระน้ำเป็นรูปตัวแอล (L) ตามแนวของกำแพง ที่ว่างระหว่างสระน้ำเป็นทางเดินในแนวตรงกับซุ้มประตูระเบียงคดและซุ้มประตูกำแพงแก้ว

สระทั้งสี่กรุด้วยก้อนศิลาแลง เรียงเป็นขั้นบันไดลงไปถึงก้นสระ ขอบบนสุดสลักเป็นลำตัวพญานาคหินทรายทอดตัวไปตามแนวขอบสระชูคอแผ่พังพานที่มุมสระ
.
พญานาคมี ๕ เศียร เศียรของพญานาคมีลักษณะเกลี้ยงๆ ไม่มีรัศมี หรือ เครื่องประดับศีรษะ รูปแบบศิลปะขอมแบบบาปวน อายุประมาณครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ ๑๖

สระน้ำทั้ง ๔ อาจมีความสัมพันธ์กับข้อความในจารึกที่เสาประดับกรอบประตูชั้นในของซุ้มประตูกำแพงแก้วด้านทิศตะวันออก กล่าวว่า สายน้ำเป็นเครื่องรักษาเทวสถาน
.
ระเบียงคดและซุ้มประตู
ระเบียงคดเป็นสิ่งก่อสร้างที่มีลักษณะเป็นห้องแคบๆ ยาวๆ ล้อมรอบกลุ่มปราสาทอิฐและบรรณาลัย มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ก่อด้วยหินทรายกว้างประมาณ ๒ เมตรต่อกันโดยรอบ
แต่ไม่สามารถเดินทะลุถึงกันตลอดพื้นระเบียงคดปูด้วยศิลาแลง กึ่งกลางระเบียงคดแต่ละด้านมีซุ้มประตูหรือโคปุระขนาดใหญ่ ก่อด้วยหินทราย มีแผนผังเป็นรูปกากบาท


๑๓.๕๙ น. วันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๗

กลุ่มปราสาทอิฐ
เป็นอาคารสำคัญที่สุด สร้างอยู่ตรงกลางใช้เป็นที่ประดิษฐานรูปเคารพ และประกอบพิธีบวงสรวงเทพเจ้า ประกอบด้วยปราสาทอิฐ ๕ องค์ ตั้งอยู่บนฐานศิลาแลงเดียวกัน
องค์ปราสาทก่อด้วยอิฐเรียงเป็น ๒ แถว แถวหน้า ๓ องค์ และแถวหลัง ๒ องค์ กลุ่มปราสาทอิฐ ๕ องค์นี้ แสดงสัญลักษณ์แทนเขาพระสุเมรุศูนย์กลางจักรวาล



บรรณาลัย
หมายถึง หอเก็บรักษาคัมภีร์ หรือหนังสือสำคัญทางศาสนาอาจใช้เป็นสถานที่ประดิษฐานรูปเคารพทางศาสนาด้วย

ปราสาทแถวหน้าองค์ทิศเหนือ
ก่อสร้างด้วยอิฐ เดิมมีลวดลายปูนปั้นประดับ ทับหลังสลักภาพ พระศิวะคู่กับพระอุมาประทับนั่งเหนือโคนนทิ เรียกภาพตอนนี้ว่า "อุมามเหศวร"

ปราสาทประธาน
ตั้งอยู่ตรงกลางของแถวหน้า มีขนาดใหญ่กว่าปราสาทบริวาร หักพังเหลือเพียงฐาน รูปแบบโดยรวมเหมือนกับปราสาทบริวาร จะต่างกันบ้าง คือ ปราสาทประธานมีมุขด้านหน้า
จากการขุดแต่งพบว่า เดิมประสาททั้งหลังประดับตกแต่งผนังด้วยปูนปั้น สาเหตุที่ปราสาทพังลงมา เนื่องจากไม่สามารถรองรับน้ำหนักเครื่องบนยอดปราสาท ทำให้ฐานทรุดตัวในลักษณะจมลง

ปราสาทแถวหน้าองค์ทิศใต้
ก่อสร้างด้วยอิฐ เดิมมีลวดลายปูนปั้นประดับทับหลังสลักภาพเทพเจ้านั่งชันเข่า (มหาราชลีลา) เหนือหน้ากาล สันนิษฐานว่าเทพเจ้านี้หมายถึงพระอินทร์ เทพผู้รักษาทิศตะวันออก


บัวยอดปราสาท

ปราสาทบริวาร
มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีประตูทางเข้า - ออก ด้านเดียว คือ ด้านทิศตะวันออก เหนือกรอบประตูเป็นทับหลังแกะสลักลวดลาย

ส่วนผนังด้านอื่นก่อทึบเป็นประตูหลอก ทำเป็นรูปบานประตูสองบานปิดเข้าหากัน มีอกเลาอยู่ตรงกลางเลียนแบบบานประตูไม้


เดินออกมาแล้วค่ะ...ลานปราสาทและสระน้ำ

ระเบียงคดและซุ้มประตู


ชอบมุมนี้ค่ะ
.
พญานาคมี ๕ เศียร เศียรของพญานาคมีลักษณะเกลี้ยงๆ ไม่มีรัศมี หรือ เครื่องประดับศีรษะ รูปแบบศิลปะขอมแบบบาปวนอายุประมาณครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ ๑๖



แอบส่องเลนส์... เห็นพี่เค้าตั้งแต่ที่ปราสาทพนมรุ้งแล้ว






ที่เล่าให้ฟังตอนก่อน (ปราสาทพนมรุ้ง) เหมือนอธิษฐาน...ลวดลายแกะสลักรูปดอกบัว ๘ กลีบ ภาพสุดท้ายแล้วค่ะ เยอะมาก

.
เวลาทำการ เวลา ๐๖.๐๐ - ๐๘.๐๐ น. ทุกวัน ไม่เว้นวันหยุดราชการและวันหยุดนักขัตฤกษ์
อัตราค่าธรรมเนียมเข้าชม ชาวไทย บัตรราคา ๒๐ บาท ชาวต่างประเทศ บัตรราคา ๑๐๐ บาท
.
Create Date : 30 มิถุนายน 2557 Last Update : 30 มิถุนายน 2557 5:20:37 น.
.
ที่มา : ปราสาทเมืองต่ำ https://www.bloggang.com/viewdiary.php?id=morkmek&month=06-2014&date=30&group=10&gblog=87
.
|