อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง (๒) โดย สายหมอกและก้อนเมฆ

อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง (๒) โดย สายหมอกและก้อนเมฆ

อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง (๒)

...หลักฐานทางประวัติศาสตร์เชื่อว่า ในบริเวณปราสาทพนมรุ้งนั้นมีความเป็นบ้านเป็นเมืองมาก่อน การสถาปนาปราสาทพนมรุ้งขึ้นนั้นได้กระทำหลังจากดินแดนแห่งนี้เป็นบ้านเมืองมาแล้วเป็นเวลานาน นักประวัติศาสตร์หลายท่านกล่าวว่า กุศโลบายที่ชาญฉลาดของยโศธรปุระ ศูนย์กลางการปกครองก็คือ การยอมรับอำนาจของผู้ปกครองท้องถิ่น การยอมให้ท้องถิ่นมีสถานะที่สูงส่งเช่นเดียวกับทางนครวัด และคล้อยตามศาสนาและความเชื่อของท้องถิ่นนั้น ด้วยเหตุนี้ปราสาทหินพิมายจึงเป็นศาสนสถานของศาสนาพุทธมหายาน และปราสาทหินพนมรุ้งจึงเป็นศาสนสถานในศาสนาพราหมณ์ไศวนิกาย แตกต่างกันตามความเชื่อดั้งเดิม หากยังมีนักประวัติศาสตร์ไทยอีกหลายท่านที่เชื่อและลงลึกไปกว่านั้นว่าความสัมพันธ์ของพนมรุ้งและนครวัดคือเครือญาติเปรียบได้ดังกรุงศรีอยุธยาและพิษณุโลกของราชอาณาจักรไทย

จากศิลาจารึกพนมรุ้งกล่าวว่า ปราสาทปรางค์ประธานของปราสาทพนมรุ้งสร้างขึ้นโดยกษัตริย์หิรัณยวรมันบุตรชายของนเรนทราทิตย์ ผู้เป็นเชื้อพระวงศ์ผู้แกล้วกล้าของกษัตริย์สุริยวรมันที่ ๒ นเรนทราทิตย์จากเมืองพระนครมาด้วยเหตุใดไม่ปรากฎ มาปกครองเมืองกษิตีนทรคามแห่งนี้ และในท้ายที่สุดก็ละทิ้งราชสมบัติออกบวชเป็นฤาษี ให้บุตรชายคือ หิรัณยะ ปกครองเมืองต่อไปอย่างยิ่งใหญ่ และหิรัณยะนั้นเองที่ได้สร้างปรางค์ประธานแห่งนี้ขึ้น เพื่อผลสุดท้ายคือพิธีศพของพระราชบิดา เพื่อพระราชบิดาจะได้รวมตัวกับศิวเทพตามความเชื่อของเขมรโบราณ นอกจากปราสาทอันสวยงามนี้ พระองค์ยังได้จัดสร้างศิวลึงค์ทองคำถวายพระราชบิดาอีกอย่างหนึ่ง แต่ได้สูญหายไปจากพนมรุ้งมานานแล้ว จาก หนังสือ อสท. ฉบับเดือนพฤศจิกายน ๒๕๔๓

ปราสาทประธาน (หมายเลข ๑๑)

ตั้งอยู่เป็นศูนย์กลางศาสนสถาน สร้างด้วยศิลาทรายสีชมพูมีผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อเก็จ มีมุขยื่นออกมา ๓ ด้าน ทางด้านหน้าทิศตะวันออกมีห้องรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า เรียกว่า วิหาร มีฉนวนเชื่อมระหว่างปราสาทประธานกับวิหาร ปราสาทประธานนี้เชื่อว่าสร้างโดยท่านนเรนทราทิตย์ อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๗ ภายในเรือนธาตุมีห้อง "ครรภคฤหะ" เป็นที่ประดิษฐานรูปเคารพที่สำคัญที่สุด เชื่อว่าน่าจะเป็นศิวลึงค์ ซึ่งแทนองค์พระศิวะ ปัจจุบัน เหลืออยู่เพียงท่อโสมสูตร คือร่องน้ำมนต์ที่ใช้รับน้ำสรงจากการสักการะศิวลึงค์ปราสาทประธานตกแต่งลวดลายจำหลักประดับตามส่วนต่างๆ ส่วนใหญ่เป็นภาพเล่าเรื่องเทพเจ้าในศาสนาฮินดู เช่น หน้าบันภาพศิวนาฏราช (ทรงฟ้อนรำ) ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ ภาพในวรรณคดีอินเดียเรื่องรามายณะ (รามเกียรติ์) มหาภารตะ ภาพพิธีกรรม และภาพฤาษี เป็นต้น

ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ ที่วางอยู่เหนือประตูปราสาทวันนี้ เค้าว่าเป็นอันจำลอง ของจริงถูกเก็บรักษาไว้อย่างดี

เจ้าหน้าที่เล่าให้ฟัง...ทับหลัง มี ๓ ชิ้น เจอแล้ว ๒ ชิ้น ยังขาดอีก ๑ ชิ้น

เหนือทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ คือภาพจำหลักศิวนาฏราช เป็นรูปพระศิวะสิบกรกำลังฟ้อนรำในฐานะเทพผู้เป็นปรมาจารย์แห่งนาฏยศาสตร์

บรรณาลัย (หมายเลข ๑๔)

ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ของปราสาทประธาน เป็นอาคารรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า สร้างด้วยศิลาแลง มีประตูทางเข้าด้านเดียว หลังคาทำเป็นรูปประทุนเรือ ภายในไม่พบรูปเคารพอาคารลักษณะนี้ เรียกว่า บรรณาลัย หมายถึง หอสมุดซึ่งเป็นเป็นที่เก็บรักษาคัมภีร์อันศักดิ์สิทธิ์ทางศาสนา กำหนดอายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๘ ซึ่งเป็นสมัยสุดท้ายของการก่อสร้างปราสาทพนมรุ้ง

งง งง ตอนวางรูปนี่ล่ะค่ะ สลับกันบ้าง อะไรบ้างเนาะ

ลายหน้ากระดานบนฐานปราสาทพนมรุ้ง

ทวารบาล

ปรางค์น้อย (หมายเลข ๑๓)

ปราสาทประธานตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ เป็นอาคารรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม ก่อสร้างด้วยศิลาทรายกรุผนังด้านในด้วยศิลาแลง มีประตูทางเข้าทางเดียวคือ ด้านทิศตะวันออก ภายในห้องมีแท่นฐานหินทรายสำหรับประดิษฐานรูปเคารพ หน้าบันด้านทิศตะวันออกสลักเป็นรูปพระกฤษณะยกเขาโควรรธนะอยู่ท่ามกลางลวดลายพันธุ์พฤกษากำหนดอายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๖

ปราสาทอิฐ ๒ หลัง (หมายเลข ๑๒)

ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของปราสาทประธานมีฐานอาคารก่อด้วยอิฐอยู่ ๒ หลัง ปราสาทอิฐทั้ง ๒ หลังนี้ สันนิษฐานว่าน่าจะมีอายุอยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ ๑๕ นับเป็นสถาปัตยกรรมที่มีอายุเก่าที่สุดบนเขาพนมรุ้ง

อาคารก่อด้วยศิลาแลง (หมายเลข ๑๕)

ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของปราสาทประธานเป็นอาคารรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า สร้างด้วยศิลาแลง มีประตูทางเข้าด้านทิศใต้เพียงด้านเดียว หลังคาชำรุดพังทลาย ภายในไม่มีรูปเคารพ ไม่ทราบประโยชน์ใช้สอยแน่นอน

ภาพสุดท้ายของตอนนี้ค่ะ

.

อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง
ตู้ ปณ. ๓ ปท. นางรอง อ.นางรอง จ.บุรีรัมย์ ๓๑๑๑๐

เวลาทำการ
เวลา ๐๖.๐๐ - ๑๘.๐๐ น. ทุกวัน ไม่เว้นวันหยุดราชการและวันหยุดนักขัตฤกษ์
โทร. ๐๔๔ ๖๖๖๒๕๑-๒ โทรสาร. ๐๔๔ ๖๖๖๒๕๒

อัตราค่าธรรมเนียมเข้าชม
ชาวไทย บัตรราคา ๒๐ บาท
ชาวต่างประเทศ บัตรราคา ๑๐๐ บาท

.

Create Date : 13 มิถุนายน 2557
Last Update : 23 กันยายน 2558 15:00:53 น.

.

ที่มา : อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง (๒)
https://www.bloggang.com/viewdiary.php?id=morkmek&month=06-2014&date=13&group=10&gblog=83

.