เพลงกล่อมเด็ก

1 Hour 1 Day 1 Week 1 Month Forever
Login with username, password and session length

เพลงกล่อมเด็ก

เพลงกล่อมเด็ก

เพลงกล่อมลูก หรือเพลงกล่อมเด็กภาคกลาง เป็นเพลงที่รู้จักแพร่หลายและมีการบันทึกไว้เป็นหลักฐานมากกว่าเพลงกล่อมเด็กภาคอื่น แต่ไม่มีชื่อเฉพาะสำหรับเรียกชื่อเพลง เนื่องจากขึ้นต้นบทร้องด้วยคำที่หลากหลายแล้วแต่เนื้อหาของเพลง เนื้อหาของเพลงสะท้อนให้เห็นถึงความรักความผูกพันระหว่างแม่กับลูก เห็นได้จากถ้อยคำที่ใช้เรียกลูก เช่น เจ้าเนื้อละเอียด เจ้าเนื้ออุ่น เจ้าเนื้อเย็น สุดที่รัก สุดสายใจ สะท้อนให้เห็นความเป็นอยู่ของคนไทยภาคกลางในด้านต่างๆ เช่น ประเพณี วัฒนธรรม ความเจริญทางวัตถุ ความศรัทธา ความเชื่อ คุณธรรมประจำใจ อารมณ์ขัน และการทำมาหากินของประชาชน

เนื้อหาของเพลงให้ความรู้ในด้านต่างๆ เช่น ความรู้ทางภาษา ธรรมชาติวิทยา วรรณคดี นิทาน ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ แบบแผนการปกครอง และครอบครัว
ลักษณะทำนองและลีลาของเพลงกล่อมเด็กภาคกลางจะเป็นการขับกล่อมอย่างช้าๆ เน้นการใช้เสียงทุ้ม เย็น และยึดคำแต่ละคำให้เชื่อมกลืนกันไปอย่างไพเราะ อ่อนหวาน ไม่ให้มีเสียงสะดุด



.



เพลงเจ้านกกาเหว่า

เจ้านกกาเหว่าเอย   ไข่ไว้ให้แม่กาฟัก
แม่กาก็หลงรัก   คิดว่าลูกในอุทร
คาบเอาข้าวมาเผื่อ   ไปคาบเอาเหยื่อมาป้อน
ถนอมไว้ในรังนอน   ซ่อนเอาเหยื่อมาให้กิน
ปีกเจ้ายังอ่อนคลอแคล   ท้อแท้จะสอนบิน
แม่กาพาไปกิน   ที่ปากน้ำพระคงคา
ตีนเจ้าเหยียบสาหร่าย   ปากก็ไซร้หาปลา
กินกุ้งแลกินกั้ง   กินหอยกระพังแมงดา
กินแล้วก็โผมา   จับที่ต้นหว้าโพธิ์ทอง
ยังมีนายพราน   เที่ยวเยี่ยมเยี่ยมมองมอง
ยกปืนขึ้นส่อง   จ้องเอาแม่กาดำ
ตัวหนึ่งว่าจะต้ม   อีกตัวหนึ่งว่าจะยำ
กินนางแม่กาดำ   ค่ำวันนี้อุแม่นา

.



.

เพลงชาน้อง

เพลงชาน้อง เพลงร้องเรือ หรือ เพลงเสภา เป็นเพลงกล่อมเด็กของชาวภาคใต้  ชาน้อง มาจากคำว่า บูชา แปลว่า สดุดีหรือกล่อมขวัญ หมายถึงการสดุดีแม่ซื้อ ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นเทวดาหรือผีประจำทารก ร้องเรือ มาจากลักษณะการใช้ผ้าผูกเป็นเปลให้เด็กนอน โดยเปลมีลักษณะคล้ายกับเรือ  ส่วนเพลงเสภา เป็นเพลงที่ใช้โต้คารมกัน เป็นบทปฏิพากย์แสดงปฏิภาณไหวพริบนำมาใช้ในการกล่อมลูกและสำหรับเพลงนอนเท่านั้น



ลักษณะเด่นของทำนองเพลงกล่อมลูกภาคใต้ มักขึ้นต้นเพลงด้วยคำว่า

ฮา เอ้อ หรือ มีคำว่า เหอ แทรกอยู่ในวรรคแรกของบทเพลงเสมอ

เพลงต้นยานัด

ฮา เฮอ เห้อ      ฮือ อือ หือ
คือน้องเหอ      คิดต้นยานัด
หนทางไปวัด      ทัดเดาะพุมเรียง
สวดให้ดังดังหลวงพี่เหอ   น้องจะฟังเอาแต่เสียง
ทัดเดาะพุมเรียง   ฟังเสียงพี่ชายสวด...เหอ

.

ส่วนเพลงกล่องเด็กของชาวไทยมุสลิม 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ ยะลา ปัตตานี และนราธิวาส จะร้องเป็นภาษามลายูว่า อูเละ ตีโด แปลว่า การขับร้องกล่อมให้นอน (อูเละ แปลว่า ร้องขับกล่อม ตีโด แปลว่า นอน)

ตีโด ตีโต อาเด๊ะ ตีโด      จงนอนเถิดน้องรักพี่จักจ้าง
อาบัง เนาะ อูเปาะฮ์ ซูซู      ให้รางวัลนมรสดีที่อร่อย
ซูซู ลือเมาะ มานิฮ์ ซาแต ญอ มูดอ   กะทิอ่อนนมหวานดีอย่างที่คอยเจ้า
ตีโด ตีโต อาเด๊ะ ตีโด      น้องน้อยจงรีบนอนอย่าอ้อนเอย

.

เพลงนอนสาหล่า

เพลงนอนสาหล่า เพลงนอนสาเดอ เป็นเพลงกล่อมเด็กของภาคเหนือ เพลงกล่อมเด็กของภาคเหนือมีลักษณะเป็นแบบแผนมาช้านาน สะท้อนให้เห็นสภาพความเป็นอยู่ สิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรมต่างๆ ของคนภาคเหนือตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน ฉันทลักษณ์ของเพลงกล่อมเด็กภาคเหนือเรียกว่า คำร่ำ เป็นลำนำชนิดหนึ่ง หมายถึง การร่ำพรรณนา มีเสียงสูงต่ำตามเสียงวรรณยุกต์ของสำเนียงภาคเหนือ นิยมใช้ขับกล่อมสอนลูกหลานขณะอุ้มเด็กนั่งชิงช้าแกว่งไกวช้าๆ จนเด็กง่วงนอน

แล้วจึงอุ้มไปวางบนที่นอนหรือในเปล แล้วเห่กล่อมต่อจนเด็กหลับสนิท คำกล่อมนึ้จึงเรียกว่า สิกจุ้งจาโหน ตามเสียงที่ใช้ขึ้นต้นเพลง
ลักษณะเด่นของเพลงกล่อมเด็กภาคเหนือ คือจะขึ้นต้นด้วยคำว่า สิกจุ้งจาโหน และ อื่อจา บางครั้งจึงเรียกเพลงกล่อมเด็กนี้ว่า เพลงอื่อลูก เนื้อหาของเพลงเป็นการสั่งสอนและพรรณนาถึงความรักความห่วงใยลูกน้อย จนถึงคำปลอบและคำขู่



.

อื่อ อื่อ จา จา   หลับสองต๋า
แม่ไปนานอกบ้าน   ไปเก็บบ่าส้าน
ใส่ซ้ามาแขวน   ไปเก็บบ่าแหน
ใส่ซ้ามาต้อน   น้องอย่าไห่อ้อน
แม่ไปไฮ่บ่มา   อื่อน้องหลับสองต๋า
นอนจ๋าตี่ตี๋      ตี่ตี๋ติดกัน
หลับเมื่อวัน      น้องอย่าไปอ้อน
อื่อ อื่อ อ้อน      หื้อหลับเสียเตอะนาย

.

เพลงสอนสาเด้อ หรือ เพลงก่อม



.

เพลงกล่อมเด็กภาคอีสานบางท้องถิ่น  เรียกว่า เพลงสอนสาเด้อ หรือ เพลงก่อม  เพลงกล่อมเด็กของภาคอีสานมีหลายสำเนียงถ้าเป็นอีสานตอนเหนือจะมีสำเนียงคล้ายลาว ถ้าเป็นอีสานตอนใต้จะมีสำเนียงคล้ายเขมร แต่เพลงกล่อมเด็กที่แพร่หลายและยอมรับกันว่าเป็นเอกลักษณ์ของอีสานเป็นสำเนียงอีสานตอนเหนือ มักขึ้นต้นด้วยคำว่า นอนสาหล่า นอนสาเดอ หรือ นอนสาแม่เยอ มีทำนองและลีลาที่เรียบง่ายช้าๆ การใช้ถ้อยคำมีเสียงสัมผัสอย่างกลอนสุภาพทั่วไป และใช้คำพื้นบ้านที่มีความหมายในเชิงสั่งสอน ปลอบ ขู่  ลูกหลานด้วยความรักความผูกพัน เพลงกล่อมเด็กภาคอีสานมีลักษณะเด่นที่การขับร้องอันเป็นธรรมชาติ บ่งบอกความจริงใจ ความสนุกสนาน

.



.

นอนสาหล่าหลับตาแม่ซิก่อม
แม่ไปไฮ่สิเอาไข่มาหา
แม่ไปนาสิเอาลามาต้อน
แม่เลี้ยงหม่อนอยู่ป่าสวนหม่อน
แม่ไปไฮ่เห็นไก่เขี่ยมา
แม่ไปนาเห็นควายกินกล้า
เห็นกระแตไต่ขอน
จอนฟอนไต่ไม้ส่าว
แม่หม้ายเฮ็ดเพศเหลือตัว
หมากน้ำเต้าห้อยแกว่งฝาเฮือน

.

.

ที่มา : เพลงกล่อมเด็ก
https://library.stou.ac.th/wp-content/odi/child-music/page_1.html

.