Smile Siam มาร่วมกันคืน "สยามเมืองยิ้ม" กลับสู่บ้านเรากันนะครับ ...
กิจกรรมที่น่าสนใจ => งานอดิเรกที่น่าสนใจ => ดูดาว => Topic started by: ppsan on 10 September 2026, 21:29:36
-
ดูดาวง่ายๆ เริ่มได้จากดาวจระเข้
ดาราศาสตร์
ดูดาวง่ายๆ เริ่มได้จากดาวจระเข้
รีบมาเขียนตอนต่อไปในฉับพลัน เพราะกลัวเมฆฝนจะปกคลุมท้องฟ้าไปเสียก่อน บทความนี้อาจเป็นบทความสุดท้ายก่อนที่โจสเลนจะขอพักยาวก่อนจะชวนดูกลุ่มดาวสามเหลี่ยมฤดูร้อน - วีกา, อัลแตร์, เดเนบ ตอนปลายเดือนตุลาคม (ความจริงสามดวงนี้จะดูช่วงนี้ก็ได้ แต่มันต้องรอตีหนึ่งตีสอง ซึ่งโจสเลนง่วงนอนแร้ววว)
สักวาดาวจรเข้ก็เหหก
ศีรษะตกหันหางขึ้นกลางหาว
เป็นวันแรมแจ่มแจ้งด้วยแสงดาว
น้ำค้างพราวปรายโปรยโรยละออง
ลมเรื่อยเรื่อยเฉื่อยฉิวต้องผิวเนื้อ
ความหนาวเหลือทานทนกมลหมอง
สกุณาดุเหว่าก้เร่าร้อง
พอแสงทองส่องฟ้าขอลาเอย
ความส่วนตัวคิดว่ากลุ่มดาวนายพรานเป็นกลุ่มดาวที่ดูง่ายที่สุด ส่วนดาวจระเข้ดูง่ายลองลงมา
ดาวจระเข้รูปร่างเป็นแบบนี้ครับ
(https://f.ptcdn.info/389/018/000/1398843666-snapshot3-o.png)
ลากเส้นให้ดู
(https://f.ptcdn.info/389/018/000/1398843673-snapshot31-o.png)
คนไทยมองว่าเป็นจระเข้
(https://f.ptcdn.info/389/018/000/1398843684-pic1-o.gif)
ส่วนฝรั่งมองเป็นหมี เรียกว่ากลุ่มดาวหมีใหญ่ (Ursa major)
(https://f.ptcdn.info/389/018/000/1398843691-ursa01-o.jpg)
แบะ! แบะ! (เอ้ย ต้องเป็น แบร์! แบร์! สิ แบะ แบะ นั่นมันเสียงแกะ)
*หมายเหตุ ถ้าดูบนท้องฟ้าจริงจะให้ความรู้สึกว่ามันใหญ่มาก
ดาวในกลุ่มดาวหมีใหญ่ ไม่มีดาวฤกษ์ที่ติดอันดับยี่สิบอันดับดาวฤกษ์ที่สว่างที่สุดเลยสักดวงเดียว (แป่ว)
ดาวที่น่าสนใจที่สุดสำหรับโจสเลนในกลุ่มดาวนี้ก็คือ ดาวที่อยู่ดวงกลางของหางหมี (หรือหางจระเข้ก็แล้วแต่จะเรียก)
มองดีๆ จะเห็นเป็นสองดวง
ดวงที่สว่างกว่าชื่อมิซาร์ (Mizar) ดวงที่สว่างน้อยกว่าชื่ออัลคอร์ (Alcor)
เล่ากันว่าชาวอาหรับโบราณใช้ดาวสองดวงนี้ทดสอบสายตานะนายจ๋า ถ้านายสายตาดีล่ะก็จะเห็นเป็นสองดวง คนสายตาแย่ๆ มองเห็นแค่ดวงเดียวเองหละนายจ๋า (สำเนียงแขกมาเชียว)
เร็วๆ นี้ (ก็หลายปีแล้วนะ) นักดาราศาสตร์ได้พบว่าดาวสองดวงนี้ (และดาวอีกหลายดวงในกลุ่มดาวหมีใหญ่เคลื่อนที่ไปในทิศทางเดียวกัน ก็เลยสงสัยว่ามันอาจจะเคยเกิดขึ้นมาในกระจุดดาวเปิดเดียวกัน (หรืออีกนัยหนึ่ง คือ เกิดจากเนบิวลาอันเดียวกัน) ก่อน แล้วก็ค่อยกระตัวออกจากกัน
หากนายสนใจเรื่องนี้ละก็ ลองเซิร์ชคำว่า Ursa Major Moving Groups ดูได้นะนายจ๋า
กลุ่มดาวหมีใหญ่นี่เป็นกลุ่มดาวที่สำคัญ เพราะช่วยในการหาดาวเหนือได้ เรื่องของเรื่องก็ คือ ดาวเหนือเนี่ย เป็นดาวที่สำคัญสุดบนท้องฟ้าแล้วเพราะช่วยในการบอกทิศ แต่ว่าตัวดาวเหนือเองมันไม่สว่างเอาเท่าไหร่ เวลาหาเลยต้องใช้ดาวดวงอื่นช่วย
วิธีหาดาวเหนือจากกลุ่มดาวหมีใหญ่ก็ง่ายๆ ด้วยการลากเส้นตรงจากดาวสองดวงหน้าสุด (ขาหน้าของจระเข้) ตรงลงมาทางเส้นของฟ้า (เมืองไทยลากลงมา แต่ถ้าไปอะลาสกาบางเดือนอาจต้องลากขึ้น) จนพบกับดาวดวงหนึ่ง
(https://f.ptcdn.info/389/018/000/1398843715-snapshot4-o.png)
ดาวดวงนี้ก็คือดาวเหนือ (Polaris) นั่นเอง
(https://f.ptcdn.info/389/018/000/1398843730-snapshot42-o.png)
ดาวเหนืออยู่ในกลุ่มดาวหมีเล็ก (Ursa minor) ลองลากดูก็หน้าตาคล้ายๆ กลุ่มดาวหมีใหญ่ แต่ตัวเล็กกว่า (และหางยาวกว่าด้วย)
(https://f.ptcdn.info/389/018/000/1398843740-snapshot43-o.png)
(https://f.ptcdn.info/389/018/000/1398843754-constellat-o.gif)
แบร์!
แบร์!
แบร์!
(???)
แบร์!
แบร์!
แบ่ร์ร์ร์ร์ร์ร์ร์ร์ร์!!!!!!!!
(https://f.ptcdn.info/389/018/000/1398843812-18mhxxsrlu-o.jpg)
(https://f.ptcdn.info/389/018/000/1398843824-AngryPanda-o.jpg)
ช่วยด้วยครับ ช่วยด้วย
โจสเลนกับลังถูกหมี ทั้งหมีดำ หมีกริสลีย์ หมีขั้วโลก และหมีแพนด้า ประท้วงกันยกใหญ่เลยครับ
เรื่องที่เค้าประท้วงกันเนี่ย ก็มีอยู่ว่า
ดาวหมีใหญ่ ดาวหมีเล็กเนี่ย ทำเสียชาติหมีหมดเลย
ก็หมีบ้านไหน หางยาวเป็นวาแบบนั้นล่ะ
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398843900-PolarBear1-o.jpg)
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398843912-beartail-o.jpg)
ความจริงเรื่องนี้มีที่มาอยู่ครับ
เรื่องก็มีอยู่ว่า จอมเทพซุส ราชาแห่งเทพเจ้าทั้งปวง เป็นเทพประเภทหลายใจ มีบ้านเล็กบ้านน้อยอยู่ที่นั่นที่นี่ไปทั่ว
อนุภรรยาคนหนึ่งของท่านชื่อว่า คัลลิสโต (ถ้าใครนึกคุ้นๆ ว่า เป็นชื่อดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีละก็ ถูกแล้วล่ะครับ ชื่อดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีจะถูกตั้งตามภริยาของเทพซุส หรืออีกชื่อหนึ่งคือ จูปิเตอร์
เทพซุสมีลูกกับคัลลิสโตอยู่คนหนึ่ง ชื่อว่า อาร์คัส ประกอบอาชีพเป็นนายพราน
วันหนึ่งเทพีเฮรา มุขยภริยา หรือ เมียหลวง ของเทพซุสรู้เรื่องเข้าก็โกรธมาก สาปคัลลิสโตให้เป็นหมีเสียเลย
อาร์คัสก็บังเอิญล่าสัตว์อยู่พอดี ไปเจอแม่ของตัวในร่างหมีก็เตรียมจะฆ่าทิ้ง
เทพซุสเห็นว่านั่นจะกลายเป็นอนันตริยกรรม ก็เลยเปลี่ยนอาร์คัสเป็นหมีอีกคน (ทำไมไม่เปลี่ยนคัลลิสโตเป็นคนนะ) แล้วก็จับหางของหมีสองแม่ลูกเหวี่ยงขึ้นฟ้า
เพราะเหวี่ยงแรงมากหางหมีก็เลยยืดยาวออก
คัลลิสโตจึงกลายเป็นกลุ่มดาวหมีใหญ่ และอาร์คัสจึงกลายเป็นกลุ่มดาวหมีเล็กด้วยประการฉะนี้
นอกจากใช้หาดาวเหนือแล้ว กลุ่มดาวหมีใหญ่ยังใช้หาดาวฤกษ์ได้อีกหลายกลุ่ม
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398843939-snapshot5-o.png)
เช่น ถ้าลากตามแนวเส้นทะแยงมุมของขาจระเข้ไปข้างหน้าดังรูปก็จะเจอกลุ่มดาวคนคู่
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398843950-snapshot52-o.png)
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398843961-snapshot53-o.png)
ส่วนถ้าลากเส้นโค้งไปตามแนวหาง เริ่มแรกก็จะเจอกับดาวฤกษ์สีแดงสว่างดวงหนึ่ง ชื่อว่า อาร์ทูรุส (Arcturus) เรียกเป็นภาษาไทยว่า ดาวดวงแก้ว หรือถ้านั่นยังหรูหราไม่พอ ก็มีชื่อเรียกอีกชื่อว่า ดาวยอดมหาจุฬามณี
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398843973-snapshot6-o.png)
ชื่อภาษาอังกฤษของดาวดวงนี้มาจากคำในภาษากรีกที่แปลว่า คนเลี้ยงหมี เพราะเป็นดาวที่เคลื่อนตามกลุ่มดาวหมีทั้งสองอยู่ตลอดเวลานั่นเองครับ
และกลุ่มดาวที่อาร์คทูรุสอยู่ก็เรียกว่ากลุ่มดาวคนเลี้ยงสัตว์ด้วย
ลากต่อไปอีกเท่าตัวก็จะเจอกับดาวฤกษ์สว่างสีฟ้เข้ม ชื่อว่า ดาวสไปกา (Spica) หรือ ดาวรวงข้าว
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398843999-snapshot62-o.png)
ดาวรวงข้าวนี้อยู่ในกลุ่มดาวหญิงสาว (Virgo) กลุ่มดาวประจำจักรราศีเดือนกันยายน
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398844016-snapshot63-o.png)
กลุ่มดาวหญิงสาวนี้เป็นกลุ่มดาวที่ใหญ่เป็นอันดับสองบนท้องฟ้า (ยังจำที่โจสเลนพูดได้ไหมครับ ว่า กลุ่มดาว ในทางดาราศาสตร์ หมายถึง อาณาเขตบนท้องฟ้า ทำนองเดียวกับอาณาเขตประเทศบนโล) และถ้าหากใช้กล้องโทรทรรศน์ส่องไปในบริเวณนี้แล้วละก็ ก็จะมีดาราจักรจำนวนมากเลยทีเดียวครับ
และในบรรดาดาราจักรเหล่านี้ ดาราจักรที่โดดเด่นที่สุดก็คงหนีไม่พ้น ดาราจักรหมวกแม็กซิกัน (Sombrero galaxy)
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398844074-hs200328ap-o.jpg)
ดาราจักรนี้เป็นดาราจักรที่อยู่ห่างออกไป 28 ล้านปีแสงจากโลก เป็นดาราจักรก้นห้อยไม่มีแกนที่มีลักษณะโดดเด่นคือ แถบฝุ่นดำที่คาดกลาง ทำให้ดูคล้ายหมวกของชาวแม็กซิกันที่เรียกว่า Sombrero นั่นเอง
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398844163-400F299981-o.jpg)
ส่วนถ้าลากจากกลุ่มดาวหมีใหญ่ไปอีกแนวหนึ่ง ก็จะไปเจอกับดาวฤกษ์สีฟ้า อาจจะสว่างน้อยกว่าดาวรวงข้าวอยู่สักหน่อย ดาวดวงนี้มีชื่อว่าเรกิวลุส (Regulus) หรือ ดาวหัวใจสิงห์
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398844199-snapshot7-o.png)
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398844211-snapshot72-o.png)
ชื่อเป็นเช่นนี้ก็ย่อมแน่ว่าอยู่ในกลุ่มดาวสิงโต จักรราศีประจำเดือนสิงหาคม เพราะฉะนั้นเมื่อหาดาวเรกิวลุสเจอแล้ว ก็ลองหาดาวดวงอื่นๆ ในกลุ่มดาวสิงโตดู ลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์ คือ ดาวที่เรียงตัวกันโค้งเป็นรูปเคียวซึ่งประกอบเป็นส่วนหัวของสิงโตนี่เอง
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398844221-snapshot73-o.png)
ชื่อเสียงอย่างหนึ่งของกลุ่มดาวสิงโตก็คือฝนดาวตกกลุ่มดาวสิงโต หรือ ฝนดาวตกลีโอนิดส์ (Leonids)
มีเรื่องต้องเล่าให้ฟังก่อนจะพูดถึงฝนดาวตกอยู่สองเรื่อง
เรื่องแรก ต้องบอกว่า ดาวตก คือ เศษหิน เศษน้ำแข็ง วัตถุในอวกาศที่ตกลงมาลุกไหม้ในชั้นบรรยากาศของโลก
เรื่องที่สอง ต้องบอกว่า ดาวหาง เวลาโคจรผ่านระบบสุริยะไปในแต่ละครั้ง ก็จะทิ้งเศษซากหินและน้ำแข็งไว้ตามทางที่ผ่านไป (ช่างเป็นดาวที่มักง่ายเสียนี่กระไร)
เมื่อใดก็ตามที่โลกโคจรเข้าไปในดงของ "ขยะ" ที่ดาวหางทิ้งเอาไว้ ตอนนั้น เศษหิน เศษน้ำแข็งก็จะตกลงมาสู่โลกเยอะเป็นพิเศษ
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398844371-earthandco-o.gif)
เกิดเป็นปรากฏการณ์ที่เรียกว่า ฝนดาวตก หรือ Meteor Garden
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398844305-MeteorGard-o.jpg)
เอ้ย
ไม่ใช่
Meteor Shower ต่างหาก
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398844590-Leonid2410-o.jpg)
ฝนดาวตกลีโอนิดส์นี้เป็นเศษขยะจากดาวหางเทมเพล-ทัตเทิล (Comet Tempel-Tuttle ) ซึ่งถ้าไม่เคยได้ยินชื่อก็ไม่เป็นไร เพราะเป็นดาวหางที่สว่างไม่มาก
(https://f.ptcdn.info/390/018/000/1398844440-055p980217-o.jpg)
ปรากฏการณ์ฝนดาวตกนี้เกิดขึ้นทุกปี แต่ที่บางปีมากบางปีน้อยขึ้นอยู่กับว่าตอนที่โลกผ่านเข้าไปในดง "ขยะ" นั้น มี "ขยะ" อยู่หนาแน่นแค่ไหน
ถ้าดาวหางเพิ่งมาทิ้ง "ขยะ" ไปเมื่อไม่นานก็จะมี "ขยะ" เยอะ เป็นธรรมดา
พูดเสียหมดความโรแมนติกไปเลยนะครับ
แก้ไขข้อความเมื่อ 30 เมษายน 2557 เวลา 14:56 น.
สมาชิกหมายเลข 936681
30 เมษายน 2557 เวลา 14:54 น.
.
ที่มา : ดูดาวง่ายๆ เริ่มได้จากดาวจระเข้
https://pantip.com/topic/31986330
.