Smile Siam มาร่วมกันคืน "สยามเมืองยิ้ม" กลับสู่บ้านเรากันนะครับ ...
เรื่องราวน่าอ่าน => ถาม - ตอบ สารพัดปัญหา => Topic started by: ppsan on 19 April 2026, 10:34:25
-
เรื่องท่า “พับเป็ด” เป็น “ท่าแรกและท่าบังคับตามจารีตประเพณี” ในการถวายตัว
วิพากษ์ประวัติศาสตร์
31 ตุลาคม 2024
·
เรื่องท่า “พับเป็ด” หลายแห่งเผยแพร่ข้อมูลโดยอ้างว่าเป็นท่าถวายตัวท่าแรกที่ถูกกำหนดในกฎมณเฑียรบาลตั้งแต่สมัยอยุทธยา
แต่จากการตรวจสอบกฎมณเฑียรบาลสมัยอยุทธยาที่หลงเหลือมาจนถึงปัจจุบันซึ่งถูกเรียบเรียงไว้ในประมวลกฎหมายตราสามดวง ไม่มีการบันทึกเรื่องท่า “พับเป็ด” นี้ไว้แต่อย่างใด และจากการศึกษายังไม่พบบันทึกเกี่ยวกับท่า “พับเป็ด” ในหลักฐานลายลักษณ์อักษรที่มีอายุเก่าแก่ถึงสมัยอยุทธยา
ข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องท่า “พับเป็ด” ที่เผยแพร่กันทั่วไป พบว่าอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลเดียวกัน คืองานเขียนของ เผ่าทอง ทองเจือ ที่อ้างอิงคำบอกเล่าของเจ้านายผู้ใหญ่ในสมัยรัตนโกสินทร์ คือ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทธสิริโสภา และพลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล กับงานเขียนของ พิทยา บุนนาค
สรุปใจความงานเขียนทั้งสองรวมกันได้ว่า เป็นท่าสำหรับใช้ถวายตัวโดยเก็บเท้าที่เป็นของต่ำไม่ให้สัมผัสหรือชี้ไปที่พระเจ้าแผ่นดิน โดยระบุว่าเป็น “ท่าแรกและท่าบังคับตามจารีตประเพณี” แต่ก็ไม่ได้ระบุว่ามีท่านี้ในกฎมณเฑียรบาลตั้งแต่สมัยอยุทธยา
เป็นไปได้ที่ราชสำนักสมัยรัตนโกสินทร์จะมีการสืบต่อจารีตประเพณีการถวายตัวมาจากสมัยอยุทธยา แต่อย่างที่กล่าวคือยังไม่พบหลักฐานบันทึกชัดเจนว่าราชสำนักอยุทธยาจะมีการใช้ท่า “พับเป็ด” เวลาถวายตัวจริงหรือไม่
สิ่งที่ชัดเจนคือไม่ปรากฏเรื่องท่า “พับเป็ด” ในกฎมณเฑียรบาลที่ค้นพบในปัจจุบัน
.
ภาพประกอบ : ท่าพับเป็ด ในซีรีส์แม่หยัว
ที่มาภาพ : ช่อง one Lakorn
(https://scontent.fbkk5-1.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/481653966_974704151474216_1576050388746186032_n.jpg?_nc_cat=109&ccb=1-7&_nc_sid=13d280&_nc_ohc=rm17QYCplc0Q7kNvwFrR8R-&_nc_oc=AdpwbCfcpvAZa4GWCP3zAfwdg25hilgK2B2zLeEPCX_K9BrUOXOPPIsdkda6ohUHS5A&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent.fbkk5-1.fna&_nc_gid=9nX94calDSEdPDh7SC5d1Q&_nc_ss=7a3a8&oh=00_Af10BA3ZKWoYukUjd9mfcMiyUDoZc147Ip0jS9kPiRVaoQ&oe=69EA0EFC)
.
ที่มา : เรื่องท่า “พับเป็ด”
https://www.facebook.com/WipakHistory/posts/pfbid0xVJTGyXyqZW9N1dsgn6RbPJmgBjKvGakS4iqwRnEY1XjPem8gsqMh55AwwWBuEzQl
.