Smile Siam มาร่วมกันคืน "สยามเมืองยิ้ม" กลับสู่บ้านเรากันนะครับ ...
บุคคลต้นแบบ => ปูชนียบุคคล => Topic started by: ppsan on 16 January 2026, 14:12:54
-
“เสด็จเตี่ย” กรมหลวงชุมพรฯ ตอนที่ ๖๘ – ศาลเสด็จเตี่ย โดย ศรัณย์ ทองปาน
History
“เสด็จเตี่ย” กรมหลวงชุมพรฯ ตอนที่ ๖๘ – ศาลเสด็จเตี่ย
21 กันยายน 2022 ศรัณย์ ทองปาน : เรื่อง
.
เมื่อปี ๒๕๐๒ นาวาเอก สวัสดิ์ จันทนี เขียนแสดงความคิดเห็นในคอลัมน์ “นิทานชาวไร่” ของนิตยสาร“นาวิกศาสตร์” ว่า เหตุใดทหารเรือจึงไม่มี “วันอาภากร” เพื่อเป็นที่ระลึกถึงกรมหลวงชุมพรฯ บ้าง
ตอนหนึ่ง “ครูหวัด” รำพึงอย่างน้อยอกน้อยใจว่า “ศาลเจ้าที่นางเลิ้งก็ไม่มีใครไปไหว้ มีแต่เจ๊กไปไหว้”
ประโยคที่ว่า “มีแต่เจ๊กไปไหว้” นี้ ย่อมเป็นเพราะที่นั่นคือศาลเจ้าจีนมาตั้งแต่ต้น
(https://www.sarakadee.com/wp-content/uploads/wat-pho-adj.jpg)
ขณะเดียวกันยังสะท้อนให้เห็นว่า กลุ่มผู้เลื่อมใสความศักดิ์สิทธิ์ของกรมหลวงชุมพรฯ ส่วนใหญ่ ล้วนแต่เป็นคนจีน สอดคล้องกับเรื่องที่หม่อมเจ้าหญิงเริงจิตรแจรง อาภากร พระธิดา ทรงเล่าว่า
“พวกจีนนิยมรักใคร่บูชากันมาก เมื่อสิ้นพระชนม์แล้วได้มาขอสร้างศาลใหญ่โตปลูกเป็นตึก มีเซียมซีฯ บ้างก็มาขอน้ำมนต์ไปรักษาโรค เกิดหายก็มากันใหญ่ บ้างก็มาบนโน่นขอนี่…”
ศาลเจ้าที่กล่าวถึงนี้อยู่เชิงสะพานเทวกรรมรังรักษ์ ซึ่งข้ามคลองผดุงกรุงเกษมทางด้านหลัง “วังนางเลิ้ง”
ต่อมาที่ดินบริเวณนั้นเปลี่ยนมือไป ศาลเจ้าที่นางเลิ้งจึงต้องโยกย้าย กล่าวกันว่ามีการอัญเชิญรูปเจ้าแม่เซียนโกว พร้อมด้วยดวงพระวิญญาณ ย้ายไปประดิษฐานยังศาลแห่งใหม่ที่วิหารคดสมอ ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเขตพุทธาวาสวัดพระเชตุพนฯ (วัดโพธิ์) กรุงเทพฯ และยังคงตั้งอยู่ที่นั่นจนถึงปัจจุบัน
รูปเจ้าแม่เซียนโกวนั้น ในปัจจุบันไม่มีแล้ว มีเพียงภาพวาดสีน้ำมันขนาดใหญ่ ใส่กรอบติดตั้งเหมือนเป็นพระอนุสรณ์แทนองค์ ไว้ตรงกลางวิหารคดสมอ
ตามประวัติมักระบุกันว่า ภาพวาดสีน้ำมันรูปกรมหลวงชุมพรฯ ภายในศาล เป็นฝีมือขุนระนองนัครานุกิจ ปลัดกรมของกรมหลวงชุมพรฯ ซึ่งย้ายตามมาจากศาลเดิม แต่ภาพสีน้ำมันที่ใส่กรอบติดตั้งเป็นประธานอยู่กลางศาลปัจจุบันเป็นผลงานที่มีลายเซ็นของ “บูรพศิลปิน” คิด โกศัลวัฒน์ (๒๔๖๐-๒๕๓๑) ศิลปินไทยผู้มีชื่อเสียงยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ เขียนถวายไว้เมื่อปี ๒๕๐๗
จึงยังต้องสืบค้นกันต่อไปว่า รูปเดิมฝีมือของขุนระนองฯ ที่ว่ากันนั้น หน้าตาเป็นอย่างไร แล้วหายไปไหน
นอกจากนั้น ในบริเวณใกล้เคียงกับวังนางเลิ้งเดิม ยังมีศาลกรมหลวงชุมพรฯ ที่เป็นศาลเจ้าจีนอีกแห่งหนึ่งอยู่ด้านในสุดของตลาดนางเลิ้ง
ชาวตลาดนางเลิ้ง ถนนนครสวรรค์ กรุงเทพฯ กำหนดจัดงานประจำปีของศาลเจ้าประจำตลาดช่วงเดือนธันวาคมของทุกปี แม้ที่นี่จะประดิษฐานเจ้าฝ่ายจีนหลายองค์อยู่รวมกันเหมือนศาลเจ้าทั่วไป หากแต่ยังมี “เสด็จเตี่ย กรมหลวงชุมพรฯ” ประทับรวมอยู่กับเทพเจ้าจีนเหล่านั้นด้วย และ “งานปี” ที่ว่าก็กำหนดเอาตามวันคล้ายวันประสูติของท่าน คือ ๑๙ ธันวาคม
ศาลที่ตลาดนางเลิ้งนี้มีประวัติว่าเดิมสร้างขึ้นตั้งแต่ต้นทศวรรษ ๒๕๐๐ เดิมเป็นศาลเล็กๆ อยู่ท้ายตลาด แต่เพิ่งได้รับการปรับปรุงแบบรื้อสร้างใหม่หมด โดยความร่วมมือร่วมใจลงทุนลงแรงของชาวตลาด จนสำเร็จกลายเป็นศาลใหญ่โตสวยงามตามแบบศิลปะจีนโบราณ เมื่อปลายปี ๒๕๖๔ ที่ผ่านมานี่เอง
ในวาระเดียวกันนั้นได้มีการหล่อพระรูป “เสด็จเตี่ย” ตามแบบและขนาดเดียวกับที่อยู่หน้าพณิชยการพระนคร มาประดิษฐานไว้ในศาลแห่งนี้ด้วย
.
.
ที่มา : “เสด็จเตี่ย” กรมหลวงชุมพรฯ ตอนที่ ๖๘ – ศาลเสด็จเตี่ย
https://www.sarakadee.com/2022/09/21/%e0%b8%a8%e0%b8%b2%e0%b8%a5%e0%b9%80%e0%b8%aa%e0%b8%94%e0%b9%87%e0%b8%88%e0%b9%80%e0%b8%95%e0%b8%b5%e0%b9%88%e0%b8%a2/
.