ไม่เต็มเต็ง

ไม่เต็มเต็ง

เจาะเวลาหาอดีต
·

ไม่เต็มเต็ง

ในสมัยก่อนเครื่องชั่งจีนที่เรียกว่า 'ตาเต็ง'เป็นที่นิยมใช้ชั่งสินค้าเพื่อการค้าขายกันอย่างแพร่หลาย โดย'ตาเต็ง' แบ่งได้ตามขนาดและลักษณะการใช้คือ

-ขนาดเล็ก ใช้ชั่งของมีค่า เช่น ทอง เงิน เพชรพลอย
ชั่งของที่มีน้ำหนักเบา เช่น เครื่องยาไทย เครื่องยาจีน
-ขนาดกลาง ใช้ชั่งของกินของใช้เบ็ดเตล็ดทั่วไป
-ขนาดใหญ่ ใช้ชั่งของที่มีน้ำหนักมาก เช่น กระสอบข้าวสาร

ครั้นเมื่อปีพ.ศ.2466 มีการออกพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด กำหนดให้ใช้วิธีเมตริกเป็นหลัก การชั่งให้ชั่งเป็นกิโลกรัมเพื่อเป็นหลักเกณฑ์ที่แน่นอนและเป็นสากลสะดวกในการค้าขายสินค้าระหว่างประเทศ ตรงนี้นับเป็นจุดเปลี่ยนของการชั่งสินค้าด้วย'ตาเต็ง'

เหตุเพราะได้อ่านหนังสือ 'เรื่องชั่งตวงวัด' ที่จัดพิมพ์เมื่อพ.ศ.2477 โดยสำนักงานกลางมาตราชั่งตวงวัด กรมทะเบียนการค้า กระทรวงเศรษฐการ เรียบเรียงโดยกองมาตราชั่งตวงวัด พบข้อมูลระบุไว้ว่า

.....เครื่องชั่งแบ่งเป็น 5 ชนิด โดยลักษณะของ 'ตาเต็ง' จัดอยู่ในเครื่องชั่งชนิดที่ 3 แต่ เครื่องชั่งชนิดที่ 3 นี้ มีข้อกำหนดสำคัญ คือ จะใช้ชั่งน้ำหนักต่ำกว่า 10 กิโลกรัมไม่ได้ ต้องให้มีขนาดชั่งน้ำหนัก 10 กิโลกรัมขึ้นไป 'ตาเต็งเล็กๆ' ตามร้านตู้ทอง ร้านขายเครื่องยาจีนยาไทย เวลานี้เป็นอันใช้ไม่ได้อีกต่อไป ส่วน'ตาเต็งขนาดใหญ่' ใช้ชั่งของน้ำหนักมากให้ใช้ได้ต่อไปตามปกติ....

ด้วยเหตุนี้ ตาเต็งขนาดเล็ก จึงค่อยๆลดความสำคัญลงไปประกอบกับการพัฒนาเครื่องชั่งในยุคต่อๆมาให้มีความละเอียดในการชั่งน้ำหนัก และชั่งได้แม่นยำมากยิ่งขึ้น สุดท้ายตาเต็งก็ค่อยๆเลือนหายไปจากความนิยม.

ไม่เต็มเต็ง ไม่เต็มบาท ไม่เต็มหุน เป็นสำนวนที่มีหมายความว่า สติไม่สมบูรณ์ บ้า ๆ บอ ๆ
.

ไม่เต็มเต็ง คำว่า เต็ง คือ ตาเต็ง หรือตาชั่งของจีน “เต็มเต็ง” หมายถึงถูกต้องเต็มตามพิกัดอัตรา “ไม่เต็มเต็ง” จึงหมายความว่า หย่อนจากพิกัดอัตรา

ไม่เต็มบาท คำว่า บาท คือหน่วยชั่ง ทอง ๑ บาท เท่ากับ ๑๕ กรัม “ไม่เต็มบาท” หมายถึง หย่อนจากน้ำหนักหนึ่งบาท

ไม่เต็มหุน คำว่า หุน คือหน่วยชั่งและวัดของจีน “ไม่เต็มหุน” จึงมีความหมายคล้ายกับ “ไม่เต็มบาท”

ไม่เต็มเต็ง ไม่เต็มบาท ไม่เต็มหุน นำมาใช้เป็นสำนวนเปรียบกับคนที่สติไม่สมบูรณ์ บ้า ๆ บอ ๆ สำนวนทั้ง ๓ นี้ อาจใช้ย่อว่า ไม่เต็ม ซึ่งหมายความว่า สติไม่สมบูรณ์ เช่นเดียวกัน

ที่มาบางส่วน : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.
.

.

Piyakiat Pinyomahakul
·
·
โดยผู้เขียน
นอกจากสำนวน ไม่เต็มเต็ง ไม่เต็มบาท เคยได้ยินคำจีนแต้จิ๋วเรียก ซาจี๊ ซาจี่ปั่ว (สามสลึง, สามสลึงกว่า ) ซึ่งแปลว่าไม่เต็มบาทเหมือนกัน

ที่มา : ไม่เต็มเต็ง
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid038gu1z8Z5SEyouSsARFoz2PyjqsmuahCQGsJ4k1By1xS5dY4YnYs8QuytvX8oPg6l&id=100044739000097

.