“เสด็จเตี่ย” กรมหลวงชุมพรฯ ตอนที่ ๔๔ – “คุณครู” กับ “ย่าเหล” โดย ศรัณย์ ทองปาน

History
“เสด็จเตี่ย” กรมหลวงชุมพรฯ ตอนที่ ๔๔ – “คุณครู” กับ “ย่าเหล”
6 เมษายน 2022 ศรัณย์ ทองปาน : เรื่อง
.

ในยุคของกรมหลวงชุมพรฯ ราชนาวีสยามเป็นเพียงหน่วยงานระดับกรมและมีบุคลากรจำกัด บรรดานายทหารเรือจึงมักได้รับมอบหมายภาระงานให้ช่วยทำหน้าที่ “ครู” สอนนักเรียนนายเรือ ในวิชาที่ตนเองมีความรู้ความเชี่ยวชาญ

แม้ภายหลังเมื่อมีการแยกส่วนราชการชัดเจน และนายทหารส่วนมากมิได้ทำหน้าที่เป็น “ครู” อีกแล้ว ทว่าในกองทัพเรือยังคงรักษาประเพณีนิยมในการยกย่องนายทหารซึ่งมีชั้นยศหรือมีอาวุโสสูงกว่า ด้วยการเรียกขานว่า “ครู” หรือ “คุณครู” สืบมาจนปัจจุบัน

ซึ่งในทางหนึ่งเป็นเพราะนับถือกันว่าทุกท่านล้วนสืบทอดวิชาความรู้มาจาก “เสด็จในกรมฯ”

ทหารเรือทุกคนจึงล้วนสามารถนับเนื่องว่าตนเองคือ “ลูก-ศิษย์” ของกรมหลวงชุมพรฯ ผู้ทรงเป็น “ครูของครู”

พร้อมกันนั้น ในฐานะ “ครู”บรรดา “ลูกศิษย์” ล้วนจดจำได้ดีว่ากรมหลวงชุมพรฯ ทรง “ปากว่ามือถึง” เพียงใด ว่าที่จริง นี่คงไม่ต่างกับวิธีการศึกษาอบรมที่พระองค์เคยทรงได้รับมา ไม่ว่าจะในโรงเรียนกวดวิชาของนายลิตเติลจอห์น หรือระหว่างประจำการอยู่บนเรือรบราชนาวีอังกฤษ นาวาเอก สวัสดิ์ จันทนี เล่าว่า

“เสด็จในกรมฯ ท่านเป็นคนพระทัยเร็วชนิดปากว่ามือถึง เช่นบอกว่าเดี๋ยวพ่อเตะ พระองค์ก็เตะโครมเข้าให้แล้ว…เสด็จในกรมฯ ท่านเป็นคนโมโหเร็ว มีแปรงก็เอาแปรงขว้าง มีชอล์คก็เอาชอล์คขว้าง มีหางเชือกก็เอาหางเชือกฟาด พระองค์ไม่ใช่ตีเพราะความโกรธ ท่านทำโทษเพราะลูกศิษย์มันเซ่อ พอทำโทษแล้วท่านก็ลืม ไม่ถือพยาบาทต่อไป…”

ด้วยพระอุปนิสัย “พระทัยเร็ว” หรือ “ใจร้อน” ทำนองนี้จึงนำไปสู่ข่าวลือต่างๆ เกี่ยวกับกรมหลวงชุมพรฯ

เรื่องหนึ่งที่เล่าสืบทอดกันมาช้านานคือเรื่องที่ว่ากรมหลวงชุมพรฯ เป็น “มือปืน” ผู้สังหาร “ย่าเหล” สุนัขทรงเลี้ยง ตัวโปรดของรัชกาลที่ ๖ จะด้วยความหมั่นไส้ หรือเหตุอะไรก็สุดแท้แต่
ผู้เขียนเองเมื่อยังเด็กก็เคยได้ยินเรื่องเล่านี้จากผู้ใหญ่

ข่าวลือเรื่องกรมหลวงชุมพรฯ ยิงย่าเหลตาย ย่อมไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้น หากแต่คงกระซิบกระซาบ “ปากต่อปาก” มานานร่วมร้อยปีแล้ว ทว่าลูกศิษย์ผู้ใกล้ชิดกับเสด็จในกรมฯ เช่นพระยาหาญกลางสมุทร ยืนยันมั่นคงมาจนตลอดชีวิตของท่าน ว่าเป็นคำเล่าลือที่เหลวไหล และว่า “ในหลวงรัชกาลที่ ๖ ก็ไม่ทรงสงสัย”

เหตุเรื่องสุนัขทรงเลี้ยง “ตัวโปรด” แต่กลับถูกคนยิงตายอยู่ข้างกำแพงวังเยี่ยง “หมาข้างถนน” นี้ สร้างความเจ็บช้ำพระราชหฤทัยให้แก่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวอย่างยิ่ง ในเวลาต่อมาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างอนุสาวรีย์รูปย่าเหลขึ้นที่หน้าพระตำหนักชาลีมงคลอาสน์ พระราชวังสนามจันทน์ จังหวัดนครปฐม พร้อมกับมีจารึกคำกลอน ซึ่งหลายคนคงเคยอ่านผ่านตา

“อนุสาวรีย์นี้เตือนจิตร์ ให้กูคิดรำพึงถึงสหาย
โอ้อาไลยใจจู่อยู่ไม่วาย กูเจ็บคล้ายศรศักดิ์ปักอุรา
ยากที่ใครเขาจะเห็นหัวอกกู เพราะเขาดูเพื่อนเห็นแต่เป็นหมา
เขาดูแต่เปลือกนอกแห่งกายา ไม่เห็นฦกตรึกตราถึงดวงใจ…”

.
.
ที่มา : “เสด็จเตี่ย” กรมหลวงชุมพรฯ ตอนที่ ๔๔ – “คุณครู” กับ “ย่าเหล”
https://www.sarakadee.com/2022/04/06/%e0%b8%a2%e0%b9%88%e0%b8%b2%e0%b9%80%e0%b8%ab%e0%b8%a5/
.